اهمیت دریا و نقش آن در اقتصاد و زندگی امروز مردم دنیا غیر قابل انکار و توجه به آن ضروری می باشد. منافع کشورهای صاحب دریا ارتباطی مستقیم با نیازمندی‌ها، توانایی‌ها و فرهنگ آنها دارد و در واقع سیاست دریایی آن کشورها بر اساس این مشخصات تدوین می‌گردد. این سیاست در قالب استراتژی دریایی کشورها تبیین می‌شود و اهداف اقتصادی، سیاسی و نظامی را به‌دنبال دارد. موفقیت در هریک از اهداف نامبرده بستگی به میزان به‌کارگیری صحیح و موثر نیروی انسانی، ابزار و تجهیزات و قوانین و مقررات دارد و مدیریت کارا و موثر این منابع در هر کشوری، آن کشور را تبدیل به یکی از قدرت‌های دریایی می‌نماید.

 

مزیت‏های جغرافیایی کشورمان ایران در حوزه دریایی بسیار زیاد می‌باشد. دارا بودن حدود 3000 کیلومتر خطوط ساحلی، دسترسی به دریا در شمال و جنوب کشور، دسترسی به آب‏های آزاد (اقیانوس هند)، قرارگیری کشور بر سر مسیر کریدورهای ترانزیتی شمالی- جنوبی و عملکرد ارتباط دهنده کشورهای آسیای میانه با آب‏های جنوب کشور از جمله مزیت‌های مهم جغرافیایی کشور در حوزه دریایی بشمار می رود. از نظر اقتصادی، صنایع دریایی جایگاه ویژه‌ای را در اقتصاد کشور دارا می‌باشد.

 

صنایع دریایی ایران در طول ایام وگذشت زمان همواره با موانع و تنگناهایی دست و پنجه نرم کرده است. اگر چه سرمایه گذاری‌های نسبی تا حدودی دراین صنعت تاثیر گذار بوده ولی طرح‌ها و برنامه‌های اجرایی علی‌رغم تلاش‌ها وحرکت‌های نسبی به ناکامی ختم شده است. فقدان سیاست‌گذاری هماهنگ و نبود استراتژی مدون دو عامل اصلی می‌باشند که باعث شکل‌گیری گلوگاه‌های چند لایه در مسیر توسعه صنعت دریایی شده است.


...

 

صنعت کشتی‏سازی را می‌توان یکی از مهمترین صنایع دریایی کشور عنوان نمود. این صنعت به عنوان یکی از محورهای اشتغال‌زایی و توسعه صنعتی بنادر تجاری به عنوان گلوگاه‏های ورود و خروج کالا به کشور (دروازه‏های صادرات، دروازه‏های واردات و تامین کالاها و همچنین نقاط کلیدی در مسیر جریان‏های ترانزیتی) مطرح بوده و نقش کشتیرانی به عنوان بازوی مهم تجارت خارجی، نشان دهنده میزان نقش این صنعت دریایی در اقتصاد کشور می‌باشد.


یکی دیگر از مهمترین نقش‌های اقتصادی که توسط بنادر و صنایع دریایی ارائه می‌گردد، خدمات لجستیکی دریایی (حمل‌و‌نقل دریایی، خدمات بندری و لجستیک مسافر دریایی) می‌باشد. به وضوح، حمل و نقل دریایی یکی از پر اهمیت­ترین روش‌های حمل مورد استفاده در سطح جهان بوده و نقش عمده­ای در گسترش و تسهیل تجارت جهانی داشته است؛ بطوریکه حدود 95% کل کالاهای دنیا در تجارت بین‌الملل توسط حمل و نقل دریایی حمل می­شود. پیشرفت‌های اخیر در صنعت کشتی‌سازی، کاربرد تجهیزات پیشرفته لجستیکی در بنادر، بهره­گیری از مزایایی چون حمل در حجم­های بسیار بالا و گستره جغرافیایی عملکرد آن و همچنین استفاده از کانتینرها برای سهولت حمل و نگهداری کالاها، کاربرد حمل و نقل دریایی را به شدت در عملیات حمل بین قاره­ای و بین کشوری مورد توجه قرار داده است. امروزه به دلیل اهمیت یافتن معیارهایی چون تحویل به موقع، تحویل با کمترین هزینه و قابلیت اطمینان در تحویل کالا به مشتری، مفهوم لجستیک دریایی اهمیتی بیش از پیش پیدا کرده است.

 

با وجود اهمیت مقوله حمل و نقل و لجستیک در پشتیبانی از تولید و تجارت داخلی و خارجی کشور، آمارها نشان می­دهند که لجستیک و حمل و نقل دریایی هنوز جایگاه مطلوب خود را در کشور در مقایسه با سایر کشورهای دریایی دنیا نیافته ­است. مطابق آمار بازرگانی خارجی کشور، در سال 1390، حدود 86 درصد تناژ صادرات و 93 درصد تناژ واردات کالا در کشور از طریق حمل‌ونقل دریایی صورت گرفته است. همچنین، سهم بنادر از ترانزیت کالا از کشور در حدود 71 درصد می‌باشد که بیانگر نقش بالای دریا و حمل‌ونقل دریایی در تجارت و بازرگانی کشور می‌باشد ولی همچنان امکان بهبود و ارتقای جایگاه این مد حمل و نقل در تجارت خارجی کشور وجود دارد.






مطالب مرتبط :
نقش دریاها در توسعه اقتصادی کشور


برچسب ها :
اهمیت دریا ,  اقتصاد کشور ,