دریا، محور توسعه اقتصادی

اقتصاد بسیاری از کشورهای جهان ازجمله جمهوری اسلامی ایران امروز به واسطه ذخائر عظیم زیر، کف و روی آب به دریا گره خورده و از آن به عنوان یک سرمایه عظیم برای توسعه امور زیر بنایی خود بهره می برند.

دریا، محور توسعه اقتصادی

از اهمیت این منبع خدادادی همین بس که بیش از90 درصد ازحمل و نقل و تجارت کشورها از طریق دریا و کشتیرانی صورت می گیرد و زندگی میلیاردها انسان در جهان وابسته به دریا و کشتیرانی است.

از سوی دیگر بسیاری از کشورها آرزو دارند به دریا وصل شوند وبتوانند از راه آبی اقتصاد خود را شکوفا کنند و برخی ازکشورها دریا دارند ولی از آن بهره کاملی نمی برند وایران با داشتن هفت استان دریایی در شمال و جنوب از آن دست کشورهایی است که می تواند ازاین نعمت خدا دادی بیشتر بهره ببرد.

قدمت اولین سفرهای دریایی و صنعت کشتی سازی در دنیا به ایرانیان برمی گردد ومردان دریادل ما از طریق دریا، فرهنگ ایرانی و اسلامی را به اقصی نقاط جهان منتقل می کردند و امروزهم اگرکشتی ، کشتیرانی، دریا وبندر نباشد اقتصاد بیشتراین کشورها با مشکل مواجه خواهد شد ومی توان گفت بنادر ودریانوردی، شیلات ، کشتیرانی وکشتی سازی کشورمان نیز از نهادهای مهم و تاثیرگذارو نقش اساسی درامر اقتصاد دارند.

فراموش نکنیم که کشور ما از یک طرف در مجاورت با یکی از بزرگ ترین دریاهای بسته دنیا یعنی دریای خزر قرار دارد که در آن تجارت وکشتیرانی انجام می شود و همچنین خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز در جنوب کشورمان واقع شده که بخش عمده ای از صادرات کالا بویژه نفت دنیا، از این آبراه بین المللی صورت می گیرد.




...بقیه در ادامه مطلب ....





**مزیت های داشتن دریا و استفاده بهینه

دریا مثل زمین دارای مزیت هایی فراوانی است که ازجمله آنها از زیر دریا منابعی مثل نفت وگاز وحتی معدن می توان استخراج کرد ودرکف دریا بدلیل داشتن آبزیان( ماهی ، میگو، مرجان ، جلبگ، صدف و مروارید) دارای منابع سرشار غذایی است وهمچنین از روی دریا یا آب برای رفت وآمد شناور وحمل ونقل بار ومسافر قابل استفاده است.

این مزیت ها به دولتها این امکان را می دهد که درهر زمانی بخواهند از آن برای بهره برداری کنند وکما اینکه بسیاری ازاین کشورها بخش زیادی از درآمدشان ازهمین دریاست واقتصاد آنها براین مبنا استواراست وبه نوعی وابستگی شدید به این بخش دارند که درکشورما تا حدی از ذخیره های نفت وگاز استفاده می شود ولی با کشورهای همسایه هم برابری نمی کند ونمونه آن میدان گازی مشترک ایران وقطر و تولید ، تکثیر وپرورش ماهی در قفس در کشورهای همسایه است.

درحالی که این کشورها سالها قبل شروع به برداشت کرده ولی کشورما بدلیل نداشتن زیر ساخت های لازم کمی دیرتر دست به این کار زده که به همان میزان دراین بخش عقب ماندیم .

دربخش برداشت از ذخیرگاه زیردریاها هنوز لایه های پنهان دیگری وجود دارند که علاوه بر نفت وگاز در زمینه معادن هم نیازمند برنامه ریزی هستند که مسئولان بایستی ازاین امکان هم غافل نشوند.

دربخش کشتیرانی وحمل ونقل دریایی درحالی که ما 229 فروند کشتی ملکی داریم ، کشور امارات در همسایگی ما دارای 690فروند و ترکیه به یک هزارو 500فروند می رسد و به همین میزان سهم حمل ونقل وجابجایی کالا ما نسبت به این کشورها پایین تراست درحالی که تلاش می شود ناوگان تجاری افزایش یابد وسهم جابجایی کالا بوسیله این ناوگان بیشتر شود .

ازسوی دیگرکشورما در کریدورشمال به جنوب قرار دارد ومی تواند محوراتصال آسیای میانه به آب های گرم باشد واگرتنها در زمینه دریایی و دریانوردی در هرمزگان کار کنیم، اقتصاد ایران نجات خواهد یافت.

درتدوین برنامه ششم توسعه وهمچنین برنامه های دوران پس از تحریم، اقتصاد دریا محور مورد توجه قرار گرفته و برای دوران پسا تحریم باید بتوانیم پاسخگوی نیاز و مراجعه و خواسته های اقتصاد کشور از طریق دریا باشیم.

صنعت 30ساله کشتی سازی درهرمزگان در دوران مختلف با فراز وفرودهای فراوانی روبرو بوده بطوریکه درابتدا با هدف ساخت وتعمیر کشتی بنا نهاده شد ولی بدلایلی ازاین صنعت حمایت نشده وبه جای ساخت وتعمیر به این مجتمع برخی سفارش ها را به خارج دادند واین صنعت تضعیف شد درحالی که می تواند با حمایت های مالی احیا شود و جایگاه اول خود را در منطقه بدست بگیرد.

البته درسالهای گذشته حتی تا مرحله ساخت کشتی رسیده وهم اکنون این روند ادامه دارد ولی نیازمند حمایت جدی و تشویق سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری دراین بخش بوده ومی توان این صنعت را رونق داد وشاهد بودید که توانمندی ایران این دراین صنعت به حدی بود که کشورچین که مدعی این صنعت است تعمیرات کشتی خود به ایران واگذار کرده است.

با توجه به اهمیت حمل ونقل دریایی و نیاز جامعه کنونی به حمل ونقل ارزان از طریق کشتی ودریا همین صنعت به تنهایی دربخش توسعه اقتصادی می تواند محور باشد وسرمایه های کلانی را جذب وهزاران نیروی جوان وجویای کار را مشغول کند وسود آوری وارزآوری برای کشور داشته باشد.

نقش حمل و نقل وارتباطات برای توسعه پایداردراقتصاد جهان، همواره حیاتی وغیر قابل انکار است و صنعت دریانوردی یکی از اقتصادی ترین و سخت ترین شغل های دنیا محسوب می شود که تاثیر مهمی بر اقتصاد جهانی دارد و در دنیای کنونی منبع درآمد بسیاری از کشورها به حساب می آید.

ما باید درکنار ساخت کشتی ازصنعت حمل و نقل دریایی که یکی از عوامل موثر در توسعه تجارت جهانی به شمارمی رود غافل نشویم وبرای بهره بردن از استانداردهای بین المللی در ترویج فرهنگ دریانوردی، ایمنی و حفظ محیط زیست دریایی و پیشرفت اقتصادی هم تلاش کنیم.

همانطور که می دانید 90 درصد مسافرت های دریایی کشور دراستان هرمزگان انجام می شود ومی توان مسافرت های دریایی و تورهایی دریایی در فصل های مناسب حتی در تابستان این زمینه فراهم شود و مردم ایران بتوانند جزایر 14گانه هرمزگان را از نزدیک ببیند.

استان هرمزگان به استان مسافرت هایی دریایی مطرح است وهرساله هفت تا 10میلیون از نقاط مختلف کشور تنها برای خرید از بازارهای کیش وقشم سفر می کنند ولی از مواهب دیگر این جزایر لذت نمی برند چرا که این جاذبه های برای مردم خیلی معروف نیست.

برخی فکر می کنند دریا محلی برای رفت وآمد به قشم وکیش و خرید کالاهای بنجل چینی ، ریختن فاضلاب به دریا و سود جویی مثل حمل ونقل کالای قاچاق ، سوخت وغیره و سود سرشار ازاین راه بوده درحالیکه که از اصل محوریت اقتصادی دریا بی خبرند.

 

گزارش از : خلیل تنیده رئیس ایرنا هرمزگان